PREVENCIJA KRIMINALITETA U DIZAJNU IDEJNOG ARHITEKTONSKO-URBANISTIČKOG RJEŠENJA TRGA PATRIJARHA PAVLA U BRODU

Abstract

Prema raspisu Javnog konkursa za izbor idejnog arhitektonsko-urbanističkog rješenja uređenja Trga Patrijarha Pavla u Brodu iz 2019. godine, osnovni cilj idejnog projekta bio je unapređenje kvaliteta prostornih, funkcionalnih i komunikacionih procesa te stvaranje ugodne i estetski prihvatljive slike grada, koja odgovara zahtjevima građana i posjetilaca. U raspisu konkursa se ne spominje direktno 'urbana bezbjednost', ali da bi javni prostor bio ugodan za svoje korisnike on mora prije svega biti bezbjedan. Bezbjednost ljudi je jedan od najvećih bezbjednosnih izazova i u fokusu je prevencije kriminaliteta. Urbani dizajn može spriječiti kriminalno ponašanje, a to potvrđuje svjetski poznat model prevencije kriminaliteta kroz dizajn okruženja (eng. Crime prevention through environmental design – CPTED). Cilj ovog rada je ukazati na značaj strategija za pravilnu implementaciju CPTED-a, u cilju cjelovitijeg pristupa analizi urbane bezbjednosti. Strategije nisu korišćene pri izradi prvonagrađenog idejnog rješenja, a autorski tim želio je odgovoriti na navedene ciljeve raspisa konkursa. Stoga se sad želi ispitati koliko je oblikovani javni urbani prostor prije svega bezbjedan i privlačan za građane. Budući da je na prostoru Republike Srpske CPTED model nov i uglavnom nepoznat, autorski tim nije bio ni upoznat tada sa njegovim značajem za prevenciju kriminaliteta. Zato je potrebno provjeriti kvalitet idejnog rješenja u bezbjednosnom kontekstu te definisati smjernice za unapređenje urbane bezbjednosti pri implementaciji ovog projekta.