Etika u primjeni AI sistema u poslovanju

Abstract

U radu se analizira problematika etike u primjeni vještačke inteligencije u poslovanju, sa posebnim osvrtom na pravne i regulatorne izazove koji proizlaze iz sve šire upotrebe algoritamskih sistema u donošenju poslovnih odluka. Polazeći od
činjenice da AI tehnologije imaju značajan transformativni potencijal u savremenoj ekonomiji, rad istražuje na koji način
njihova primjena utiče na temeljne principe odgovornog poslovanja, uključujući transparentnost, pravičnost, odgovornost
i zaštitu privatnosti. Kroz interdisciplinarni pristup koji objedinjuje teorijske uvide iz oblasti vještačke inteligencije, etike
prava, razmatraju se ključni rizici, kao što su algoritamska pristrasnost, nedostatak objašnjivosti i pravna neizvjesnost u
pogledu odgovornosti za odluke koje donose autonomni sistemi. Poseban fokus rada stavljen je na analizu postojećih pravnih
okvira, uključujući Opštu uredbu o zaštiti podataka (GDPR) i prijedlog Akta o vještačkoj inteligenciji Evropske unije, uz
kritičko sagledavanje njihove primjenjivosti u poslovnom kontekstu. Takođe, razmatra se uloga korporativne društvene
odgovornosti i ESG standarda u oblikovanju etičke primjene AI sistema, pri čemu se naglašava potreba za integracijom etičkih
principa u poslovne strategije i procese odlučivanja. Na osnovu sprovedene analize, rad identifikuje ključne izazove i nudi
preporuke za unapređenje pravnog i etičkog okvira, uključujući razvoj regulatornih modela zasnovanih na procjeni rizika,
jačanje mehanizama odgovornosti i unapređenje transparentnosti algoritamskih sistema. Rad ukazuje na to da održiva i odgovorna primjena vještačke inteligencije u poslovanju zahtijeva uspostavljanje ravnoteže između tehnološkog razvoja i zaštite osnovnih društvenih vrijednosti, pri čemu je neophodna kontinuirana saradnja između zakonodavaca, poslovnih subjekata i akademske zajednice.