IDEOLOŠKE OSNOVE ULOGE PORODICE U BOSANSKOHERCEGOVAČKOM DRUŠTVU I ZAKONSKA REGULATIVA NASILJA U PORODICI

Abstract

Zakonska uređenost nasilja u porodici, jednog od najtežih problema sa kojim se sučava i
Bosna i Hercegovina, primarno zavisi od političkih struktura na koje u velikoj mjeri utiču i ideološki
postulati koji oblikuju odnos društva prema ulozi porodice. U prvom dijelu rada se istražuje uticaj
liberalizma, nacionalizma i religijskog fundamentalizma kao dominantih ideologija u funkcionisanju
Bosne i Hercegovine kao postkonfliknog društva i multietničke-religiozne zajednice. Liberalna
matrica donijela je jačanje ljudskih prava i sloboda, probudila feminizam (posebno borbu protiv
nasilja nad ženama), kroz insistiranje na pristupanje EU politička vlast je obavezana na donošenje
određenih zakona, ali prema svojim ciljevima i karakteru liberalizam slabi centralnu ulogu porodice u
društvu. Nacionalizam podstiče jačanje uloge porodice jer je ona i osnova nacije, uglavnom
tradicionalne porodice u kojoj se nasilje prećutkuje i objašnjava kao privatna stvar. Religijski
fundamentalizam, takođe, naglašava tradicionalnu ulogu porodice kao stuba društva, ali zatvorene,
religiozne porodice u kojoj žena ima uglavnom podređenu, obespravljenu ulogu. Jedna od najčešćih
predrasuda jeste da je porodica kao nukleus društva najbezbjednije mjesto, te da je kao takvu treba po
svaku cijenu sačuvati. Stoga je cilj drugog dijela rada dati jasnu analizu krivičnog djela nasilja u
porodici i porodičnoj zajednici, ukazujući na potrebne izmjene zakonske regulative na različitim
nivoima vlasti. Prema istraživanjima najčešće žrtve nasilja u Bosni i Hercegovini su žene. Shodno
tome poseban osvrt dat je na nasilje nad ženama, gdje se kroz prizmu sudske prakse, daje kritički osvrt
na oblike radnje izvršenja, a sve u cilju prevencije, sprečavanja i dokazivanja ovog krivičnog djela.
Ključne riječi: nasilje u porodici, Bosna i Hercegovina, ideologije