TRUDNOĆA U ADOLESCENTNOM PERIODU: DRUŠTVENI OKVIR, UZROCI I TRENDOVI

Abstract

Sa aspekta javnog zdravlja, period adolescencije karakteriše sklonost ka rizičnom
seksualnom i reproduktivnom ponašanju. Adolescente trudnoće predstavljaju javno zdravstveni i
društveni izazov koji je podjednako zastupljen u zemljama u razvoju, kao i u razvijenim zemljama.
Svetska zdravstvena organizacija navodi podatak da od ukupnog broja trudnoća 11% čine trudnoće
majki koje su u adolescentom periodu, odnosno uzrasta od 15 do 19 godina (WHO, 2024). Prema
dostupnim podacima u Republici Srbiji stopa rađanja adolescentkinja beleži pad poslednjih dvadeset
godina. U radu se analiziraju društveni okviri, uzroci i posledice trudnoća u adolescentnom periodu, i
osvetljavaju različiti diskursi i kontroverze koji prate ovu pojavu. Dat je i prikaz različitih statističkih
pokazatelja o adolescentnim trudnoćama, za Republiku Srbiju za period od 2015. do 2023. godine, uz
istovremeno razmatranje trendova i karakteristika adolescentnog rađanja. Brojni autori koji su se
bavili analizom i identifikacijom faktora rizika i posledica trudnoće u adolescentnom periodu,
najčešće navode složenost i međuuslovljenost brojnih faktora na socio-ekonomskom, individualnom i
zdravstvenom nivou. Autorke zaključuju da problemu trudnoće u adolescentnom periodu treba biti
posvećena dodatna pažnja u smislu adekvatnijih programa sistemske prevencije i pružanja socijalne i
institucionalne podrške populaciji koja je u adolescentnom periodu.