IZMEĐU EKRANA I UČIONICE: OBRASCI PONAŠANJA UČENIKA PRI KORIŠTENJU MOBILNIH TELEFONA TOKOM NASTAVE I ODMORA

Abstract

Mobilni telefon postao je sveprisutni element savremenog školskog života. Uprkos sve češćim institucionalnim zabranama i preporukama međunarodnih organizacija za ograničavanje upotrebe pametnih telefona u obrazovnom okruženju, djeca i mladi nastavljaju koristiti ove uređaje u raznovrsnim situacijama — od praćenja društvenih mreža tokom nastave do povlačenja u digitalnu izolaciju za vrijeme odmora. Teorijski okvir rada utemeljen je na ekobihevioralnom i socioekološkom pristupu (Bronfenbrenner), uz oslanjanje na savremenu literaturu o nomofobiji, digitalnoj zavisnosti i fabingu. Istraživanje je sprovedeno kvalitativnom metodom fokus grupe sa pet učenika različitih uzrasta jedne osnovne škole u Republici Srpskoj. Rezultati otkrivaju pet tematskih cjelina: visoku učestalost korištenja (4–6 sati dnevno), dominantnu upotrebu za zabavu i društvene mreže, obrasce socijalne izolacije tokom odmora, znake digitalne ovisnosti, te iznenađujuće razvijenu sposobnost samoregulacije izraženu metaforom „lične vage“. Rad predstavlja doprinos razumijevanju uloge mobilnih uređaja kao potencijalnog činioca rizika u socijalnom i vaspitno-obrazovnom razvoju mladih te nudi smjernice za preventivne intervencije u školskom kontekstu.