POSTUPOVNA JAMSTVA ZA DJECU U KRIVIČNIM POSTUPCIMA: PROCJENA USKLAĐENOSTI ZAKONA O KRIVIČNOM POSTUPKU BOSNE I HERCEGOVINE SA DIREKTIVOM (EU) 2016/800

Abstract

Rad analizira stepen usklađenosti Zakona o krivičnom postupku Bosne i Hercegovine sa Direktivom (EU) 2016/800 o postupovnim jamstvima za djecu osumnjičenu ili optuženu u krivičnim postupcima. Polazeći od metodološkog okvira funkcionalne i normativne komparacije, rad ispituje da li domaći procesni sistem uspostavlja koherentan model pravosuđa prilagođenog djetetu ili se zaštita djece ostvaruje fragmentarno kroz opšte procesne garancije. Analiza pokazuje da ZKP BiH sadrži niz temeljnih garancija pravičnog suđenja, uključujući pravo na odbranu, zabranu nezakonitih dokaza, procesnu pravičnost i ograničenje trajanja pritvora, koje su kompatibilne s osnovnom zaštitnom logikom Direktive. Međutim, Direktiva uvodi kvalitativno razvijeniji, djetetu-specifičan normativni okvir zasnovan na principu najboljeg interesa djeteta, individualnoj procjeni potreba, pravima na informacije prilagođene dobi, obaveznom uključivanju roditelja, posebnim garancijama tokom ispitivanja i restriktivnom režimu lišenja slobode djece kao krajnje mjere. U poređenju s tim standardom, domaći procesni okvir pokazuje parcijalnu usklađenost: pojedini zahtjevi Direktive ostvaruju se funkcionalno, ali nisu sistematski normirani. Rad zaključuje da potpuna harmonizacija zahtijeva ciljane zakonodavne intervencije usmjerene na integraciju koncepta pravosuđa prilagođenog djetetu u strukturu krivičnog postupka, posebno kroz normiranje individualne procjene, jačanje procesnih garancija tokom ispitivanja i preciznije uređenje režima lišenja slobode djece.