UTICAJ VRŠNJAČKE EDUKACIJE NA POZITIVNU ŠKOLSKU KLIMU I PREVENCIJU AGRESIVNOG PONAŠANJA U ŠKOLI

Abstract

Rad istražuje ulogu vršnjačke edukacije (peer education) u prevenciji agresivnog ponašanja u školama. Agresivno ponašanje, koje uključuje vršnjačko nasilje, diskriminaciju, isključivanje i druge oblike socijalno neprihvatljivih ponašanja, predstavlja ozbiljan problem u odgojno -obrazovnim ustanovama širom svijeta, s negativnim posljedicama po mentalno zdravlje, akademski uspjeh i socijalni razvoj učenika. Vršnjačka edukacija može da predstavlja jednu od strategija  prevencije agresivnog ponašanja učenika u školskom okruženju kroz osmišljene edukativne aktivnosti koje će afirmisati i modelirati pozitivne  vrijednosti u školi te time smanjiti  prostor podrške agresivnim, odstupajućim i asocijalnim oblicima ponašanja među učenicima. Rad sistematizuje dosadašnje spoznaje o efikasnosti različitih modela, identifikuje  ključne faktore te  prezentuje  mehanizme putem kojih vršnjačka edukacija doprinosi jačanju  pozitivne školske klime kao značajnog  zaštitnog faktora za smanjenje agresivnosti, viktimizacije i isključivanja  učenika. Metodološki pristup zasnovan je na pregledu relevantne literature , empirijskih istraživanja  te prikaza praktične primjene vršnjačke edukacije u školi  kao primjer dobre  pedagoške prakse. Rezultati ukazuju da dobro osmišljeni programi vršnjačke edukacije dovode do značajnog poboljšanja socijalne kohezije, smanjenja agresivnih i diskriminativnih ponašanja te jačanja osjećaja sigurnosti i pripadnosti u školi. Međutim, dugoročna efektivnost zavisi od pažljivog odabira i obuke vršnjačkih edukatora, podrške odraslih, institucionalne podrške i kontinuiranog praćenja. Zaključuje se da je integracija vršnjačke edukacije u sistemsku prevenciju asocijalnog ponašanja odlična strategija  za kreiranje škole kao podržavajuće i inkluzivne zajednice .